Özetle
- Discriminatie.nl Amsterdam Bölgesi (DRA) tarafından hazırlanan “12 Dilek” listesinin 7. dilek, Amsterdam belediyesinden işgücü piyasasındaki ayrımcılığa yönelik mücadeleyi yoğunlaştırmasını talep etmektedir; zira işgücü piyasasındaki ayrımcılık, en fazla şikâyetin geldiği alanlardan biridir.
- Discriminatie.nl Amsterdam Bölgesi, Amsterdam’dan bölgesel işgücü sömürüsü ve insan ticaretine karşı girişimlere katılmasını ve Büyük Amsterdam İşgücü Piyasası Bölgesi’ndeki ortaklardan ve bilgi birikiminden yararlanmasını talep ediyor.
- Sosyal inovasyon ajansı Izi Solutions’ın psikoloğu ve yönetici ortağı Cemil Yılmaz, işgücü piyasasındaki ayrımcılığın kariyerin her aşamasında, yani işe alım ve seçme, terfi, ücretlendirme ve işten çıkarma süreçlerinde görüldüğünü belirtiyor.
- CNV sendikasının proje görevlisi Naomi Adedeji, ayrımcılığı bildirmede üç engelden bahsediyor: bildirmek korkutucu, kime başvuracağın belli değil ve ciddiye alınıp alınmayacağını bilmiyorsun.
- Cemil Yılmaz’a göre, Amsterdam’ın işgücü piyasasındaki ayrımcılığa yönelik yaklaşımı, izleme, denetim ve bağımsız değerlendirme mekanizmalarıyla daha bağlayıcı hale getirilmelidir.
İşgücü piyasasındaki ayrımcılık, daha az kayıtsızlık gerektirir
Amsterdam’ın işgücü piyasasında ayrımcılıkla mücadele yaklaşımını daha da güçlendirin. İşgücü piyasasında ayrımcılık, en fazla şikayetin geldiği alanlardan biridir. Amsterdam olarak, (bölgesel) işgücü sömürüsü ve insan ticaretiyle mücadeleye yönelik girişimlerle uyumlu bir yaklaşım geliştirin. Amsterdam, bölgedeki büyük bir belediye olarak bilgi ve uzmanlığını kullanma ve paylaşma imkânına sahiptir. Bu süreçte, Büyük Amsterdam İşgücü Piyasası Bölgesi’ndeki ortaklardan ve bilgi birikiminden yararlanın.
Bu bölümünde "12 Dilek" Podcast'i Podcast sunucusu Tom de Wit, şu kişiyle sohbet ediyor: Naomi Adedeji, CNV sendikasında kapsayıcılık alanında uzmanlaşmış proje görevlisi ve Cemil Yılmaz, psikolog ve eğitimde ve iş piyasasında fırsat eşitliği üzerine çalışan sosyal inovasyon ajansı Izi Solutions’ın yönetici ortağı.
Başvurudan daha fazlası
Adedeji, Hollanda kökenli olmayan kişilerin hâlâ isimleri nedeniyle ayrımcılığa maruz kaldığını görüyor. Bazıları özgeçmişlerine soyadlarını yazmaktan çekiniyor ve giderek daha fazla kişi fotoğrafını eklemekten vazgeçiyor. Oysa isminiz kimliğinizin bir parçasıdır.
Yılmaz öncelikle tanıma dikkat çekiyor. İşgücü piyasasında ayrımcılık, köken, din, yaş, cinsiyet veya sağlık gibi kişisel özellikler nedeniyle eşitsiz muameleye maruz kalan, dezavantajlı duruma düşürülen veya dışlanan kişilerle ilgilidir. Genellikle bu konuyu sadece işe alım ve seçme süreciyle ilişkilendiririz. Oysa bu durum, kariyerin tamamı boyunca geçerlidir:
- işe alım aşamasında: işe alım ve seçme
- terfi durumunda: terfi
- ücret konusunda
- işten çıkarılma durumunda
Birçok yaklaşım, tüm bu unsurlara odaklanmıyor. Yılmaz’a göre bu konuda kazanımlar elde edilebilir.
Çok bağlayıcı değil
“Yumuşak doktorlar, iltihaplı yaralar yaratır,” diyor Yılmaz. Ona göre bu konudaki yaklaşım genellikle çok yüzeysel. Stajyerlikte ayrımcılık söz konusu olduğunda, birçok işveren ve staj veren işletmede hâlâ “bu bizi ilgilendirmez” şeklindeki temel tutumu görüyor. Konu bir yükümlülüğe dönüştüğü anda dirençle karşılaşıyor. Yılmaz, Senato’da reddedilen “İşe Alım ve Seçimde Fırsat Eşitliği Denetimi” yasasından bahsediyor. Amsterdam’ın kendine özgü bir yaklaşımı var, ancak ona göre bu da yoğunlaştırılmalı ve işler ters gittiğinde daha fazla hesap verme sorumluluğu getirilmelidir.
Bildirim yapmak heyecan verici, ama yeterli değil
CNV Jongeren, ayrımcılığa maruz kalan gençler için bir bildirim merkezi kurmuştur. Adedeji, okulda veya staj yerlerinde kötü muamele gören gençlerden gelen sinyalleri duymaktadır. Bu sinyaller her zaman ciddiye alınmamaktadır; bunun nedenlerinden biri de şirketlerin ve okulların birbirlerine bağımlı olmalarıdır. O, üç engelden bahsediyor: bildirimde bulunmak korkutucu, kime başvurulacağı belirsiz ve ciddiye alınıp alınmayacağından emin olamama.
Yılmaz, bildirim yapmaya istekli olmaya verilen önemin, sorunu ayrımcılığa maruz kalan kişinin üzerine yüklediğini belirtiyor. O, Discriminatie.nl, belediye, işverenler ve İnsan Hakları Kurulu gibi tarafların yer aldığı, çok başlı bir canavardan söz ediyor. Ortak bir vizyon, net bir görev dağılımı, çok fazla şikayet merkezi olmaması ve birbiriyle uyumlu çalışma yöntemleri gereklidir. Bir kişinin Discriminatie.nl’den bir karar beklemesi, bu yetkinin olmadığını fark etmesi ve ardından polise şikayette bulunamaması ne kadar sinir bozucu olduğunu anlatıyor.
Belediye ne yapabilir?
Yılmaz, Amsterdam’ın yaklaşımının belediyeyi çeşitli rollerle ele almasını takdir ediyor: işveren, norm belirleyici, işbirliği ortağı, hibe veren, alıcı ve hissedar olarak. Asıl soru, bunun nasıl ele alınacağı ve izleneceğidir. Her şey iyi bir örnek olmakla başlar. Yılmaz’a göre, araştırmalar belediyenin iç yapısında sosyal güvenlik, ırkçılık ve ayrımcılık konusunda büyük bir sorun olduğunu ortaya koymuştur. Belediye bu konuda kırılgan bir tutum sergilemiştir, ancak bu konunun takibi konusunda hâlâ atılması gereken büyük adımlar bulunmaktadır.
Devlet Ayrımcılık ve Irkçılıkla Mücadele Komisyonu’nun geliştirdiği ayrımcılık testi ile Amsterdam yaklaşımındaki işletmelere yönelik gönüllü kalite belgesi, onun gözünde iyi girişimler olmakla birlikte, bunların gönüllü kalmaması gerektiğini belirtiyor. Amsterdam, sınırlı yetkisi dahilinde işveren örgütleri ve metropol bölgesi ile birlikte, izleme, uygulama ve bağımsız denetim içeren zorunlu bir yapı oluşturmak için çalışabilir. “Kendi etini kendi kasabı denetleyemez.” Aksi takdirde, paktlar ve anlaşmalar sonuçsuz kalan kağıt üzerinde kalan gerçeklikler olarak kalır. Adedeji, kuruluşların her zaman kendilerini ele almaya cesaret edemediklerini kabul ediyor. Okullarda şu sözleri duyuyor: “Hiç ihbar almıyorum, yani burada böyle bir şey olmuyor.”.
Sendikalar, işyeri kurulları ve etki
Yılmaz, ayrımcılıkla mücadelenin toplu sözleşme masasında tartışmaya açık olmayan bir konu olup olmadığını soruyor. Adedeji, marjinalleştirilmiş topluluklardan gelen kişilerin bu sürece henüz yeterince dahil edilmediğini kabul ediyor; bunun nedenlerinden biri de müzakere masasının bu toplulukları yeterince yansıtmaması. Sendikalar lobi faaliyetlerini sürdürebilir, gösteriler düzenleyebilir, konuyu gündeme getirebilir ve tabandan üyeleri bir araya getirerek bunun bir yağ lekesi gibi yayılmasını sağlayabilir. Yılmaz ayrıca işyeri kurullarını daha iyi donatmak istiyor. Bu kurullar genellikle yeterince çeşitlilik göstermiyor ve ayrımcılığa en çok maruz kalan çalışanların deneyimlerine karşı kör bir nokta oluşturuyor.
Bir şeyin bilinçli olarak gerçekleşip gerçekleşmemesi, bunun yarattığı etki açısından bir fark yaratmaz.
Örneğin, ayak parmağına basarsam, bu hâlâ çok acıtıyor. Ama “bu bana acı veriyor” dediğin anda, bunu ciddiye almak zorundayım.
Naomi Adedeji
Amsterdam’a iki mesaj
Adedeji: Bildirimleri ciddiye alın, en çok ihtiyacı olan kişilere odaklanın ve deneyim sahibi kişilerle doğrudan diyaloğa geçin. Söyleşinin daha önceki bölümlerinde, şu anda genellikle insanlarla konuşmak yerine onlar hakkında konuşulduğunu belirtmişti. Yılmaz: Bunu bağlayıcı olmayan bir yaklaşım haline getirmeyin. Sadece niyet beyanı yerine zorunluluk getirin, veriye dayalı çalışın ve bunu mevzuat, düzenlemeler ve denetim yoluyla kurumsal olarak pekiştirin. Ve Anayasa’nın 1. maddesinin tartışmaya açık olmadığı farklı bir zihniyet. İş yerinde, iş başvurusu yaparken veya stajınız sırasında ayrımcılığa maruz kaldınız mı? Bunu şu adresten bildirin: discriminatie.nl.
Ayrımcılığın olmadığı bir Amsterdam için ne dilersin?
Sık Sorulan Sorular
İşgücü piyasasında ayrımcılık nedir?
Izi Solutions’ın psikoloğu ve yönetici ortağı Cemil Yılmaz’a göre, işgücü piyasasında ayrımcılık, köken, din, yaş, cinsiyet veya sağlık gibi kişisel özelliklere dayalı olarak insanlara eşit olmayan muamele gösterilmesi, geride bırakılması veya dışlanmasıdır. Bu durum sadece işe alım ve seçme süreçlerinde değil, kariyerin tamamında; terfi ve ilerleme, ücretlendirme ve işten çıkarma aşamalarında da görülmektedir. Birçok yaklaşım, henüz tüm bu aşamalara odaklanmamaktadır.
Amsterdam’da iş yerinde veya staj yerinde maruz kaldığınız ayrımcılığı nereye bildirebilirsiniz?
İş yerinde, iş başvurusu sırasında veya staj sırasında maruz kaldığınız ayrımcılığı, Amsterdam, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel, Aalsmeer ve Uithoorn bölgeleri için yetkili bildirim merkezi olan Discriminatie.nl Regio Amsterdam (DRA)’ya bildirebilirsiniz. Bunu discriminatie.nl adresinden, 020-638 55 51 numaralı telefondan veya regioamsterdam@discriminatie.nl e-posta adresinden yapabilirsiniz. CNV sendikasından Naomi Adedeji’ye göre, ayrımcılığa maruz kalan gençler ayrıca CNV Jongeren’in bildirim merkezine de başvurabilirler.
Amsterdam Belediyesi, işgücü piyasasındaki ayrımcılığa karşı ne yapabilir?
Amsterdam’ın işgücü piyasasındaki ayrımcılığa yönelik yaklaşımı, belediyeyi bir işveren, norm belirleyici, işbirliği ortağı, hibe veren, alım yapan kurum ve hissedar olarak ele almaktadır. Cemil Yılmaz, belediyenin iyi bir örnek teşkil etmesi gerektiğini ve işveren örgütleri ile metropol bölgesi ile birlikte, izleme, uygulama ve bağımsız denetim mekanizmalarıyla birlikte bu yaklaşımın bağlayıcı bir nitelik kazanması için çalışması gerektiğini savunuyor. Naomi Adedeji, belediyeden şikayetleri ciddiye almasını ve konuyu bizzat yaşamış kişilerle derhal görüşmeye başlamasını istiyor.
Bu bölüm, şunun bir parçasıdır: "12 Dilek" Podcast'i Discriminatie.nl Amsterdam Bölgesi’nden. Tüm bölümler ve on iki dilek şu adreste yer almaktadır: 12wensen.nl.




