Dit is discriminatie op basis van herkomst of huidskleur (racisme)
Word je vaker gecontroleerd door de politie? Krijg je een woning niet vanwege je achternaam? Worden er opmerkingen gemaakt over je huidskleur of accent? Dat is racisme — discriminatie op grond van herkomst of huidskleur. Het is de meest gemelde vorm van discriminatie in Nederland en in Amsterdam-Amstelland. Bij MDRA — het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam — kun je gratis terecht voor advies, melding, bemiddeling en juridische ondersteuning. Je verhaal telt en je hoeft het niet alleen op te lossen.
Wat is discriminatie op grond van herkomst of huidskleur?
Discriminatie op grond van herkomst of huidskleur — vaak racisme genoemd — betekent dat je nadeel ondervindt vanwege je etnische of culturele achtergrond, huidskleur, achternaam, accent of (vermoede) afkomst. Hieronder vallen ook antisemitisme, antizwart racisme, anti-Aziatisch racisme, moslimhaat en anti-zwarte-piet-racisme.
Voorbeelden uit de praktijk: – Een verhuurder in Amsterdam-Zuidoost zegt aan de telefoon “het is al verhuurd” zodra je je achternaam noemt; bij een Nederlandse naam blijkt de woning nog beschikbaar. – Een politiecontrole in de stad zonder duidelijke reden, terwijl witte voorbijgangers ongemoeid blijven (etnisch profileren).
Wat zegt de wet?
De Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) verbiedt onderscheid op grond van ras (een ruim begrip dat huidskleur, afkomst, nationale en etnische afstamming omvat) bij werk, onderwijs, wonen, goederen en diensten. Artikel 1 van de Grondwet garandeert gelijke behandeling. Artikelen 137c, 137d, 137e, 137f en 137g van het Wetboek van Strafrecht maken groepsbelediging, aanzetten tot haat/geweld/discriminatie en feitelijke discriminatie strafbaar. Daarnaast is er het Internationaal Verdrag inzake de Uitbanning van Rassendiscriminatie (CERD).
In welke situaties kom je dit het meest tegen?
- Werk: minder uitnodigingen voor sollicitaties met “buitenlandse” achternaam, glazen plafond, opmerkingen van collega’s.
- Wonen: telefonisch afgewezen op accent of naam — een hardnekkig probleem op de Amsterdamse particuliere huurmarkt.
- Politie en handhaving: etnisch profileren bij controles in de stad.
- Educación: lagere schooladviezen bij gelijke prestaties, pesterijen.
- Openbare ruimte en online: scheldincidenten, racistische graffiti, online haat.
- Horeca: deurbeleid waarbij je niet binnenkomt — een terugkerend signaal in het uitgaansleven van Amsterdam.
Hoe herken je het?
Direct: “we nemen geen Marokkanen aan”. Indirect: een woningadvertentie met “geen achternamen op -oğlu of -ić” (komt voor) of een neutrale eis die structureel een groep raakt. Etnisch profileren is een vorm van direct onderscheid door overheid of handhaving. Intersectionaliteit: een zwarte vrouw, een moslima met hoofddoek, een Latijns-Amerikaanse LHBTI’er — meerdere kenmerken stapelen vaak.
Wat kun je zelf doen?
- Leg vast: datum, plek, exacte woorden, namen van betrokkenen, getuigen.
- Bewaar bewijs: appjes, foto’s, advertenties, screenshots.
- Vraag uitleg schriftelijk: een afwijzingsmotivatie kan veel zeggen.
- Praat erover met vrienden, familie, een vertrouwenspersoon.
- Meld — ook bij twijfel of “het zal wel niet zo bedoeld zijn”. Patronen worden zichtbaar door registratie.
Wat kan MDRA voor je doen?
We luisteren, beoordelen samen met jou of er juridisch sprake is van discriminatie en geven gratis sociaal-juridisch advies. We bemiddelen tussen jou en bijvoorbeeld een verhuurder of werkgever, ondersteunen bij een klacht bij het College voor de Rechten van de Mens of bij aangifte bij de politie (bij strafrechtelijke incidenten zoals belediging of bedreiging). We publiceren jaarlijks de Monitor Discriminatie Amsterdam-Amstelland (zie cijfers en jaarverslagen) — jouw melding draagt bij aan beleid en zichtbaarheid.
Hoe meld ik discriminatie op grond van herkomst of huidskleur?
Melden is gratis, vertrouwelijk en kan anoniem. – Telefoon: 020 638 55 51 (MDRA) of 0800 — 0880 (landelijk) – E-mail: regioamsterdam@discriminatie.nl – Online: meldformulier op mdra.nl – Bezoekadres: Hobbemakade 29-H, 1071 XK Amsterdam (op afspraak)
Wat is etnisch profileren?
Etnisch profileren is wanneer politie, handhaving of beveiliging mensen vooral selecteert op basis van uiterlijk, huidskleur of vermoede afkomst, zonder dat daar een objectieve aanwijzing voor is. Dat is een vorm van racisme en is wettelijk verboden. Word jij vaker dan anderen staande gehouden zonder duidelijke reden, dan kun je dat bij ons melden — we documenteren patronen.
Helpt melden eigenlijk wel?
Ja. Elke melding wordt geregistreerd en gebruikt voor de jaarlijkse monitor in de regio Amsterdam. Daarnaast kunnen we vaak iets doen aan de specifieke situatie — bemiddeling bij een verhuurder, een gesprek met een werkgever, of een klacht bij het College. Ook anonieme meldingen tellen mee.
Wat is het verschil tussen melden en aangifte doen?
Melden bij ons is laagdrempelig en gratis: wij beoordelen samen met jou de situatie. Aangifte doe je bij de politie als er sprake is van een strafbaar feit (belediging, bedreiging, geweld). We helpen je beslissen welke route past en kunnen je begeleiden bij beide.
—
Verwante onderwerpen
Bekijk ook deze gerelateerde discriminatiegronden:
Of bezoek de overzichtspagina wat is discriminatie?, de preguntas más frecuentes of onze cijfers en jaarverslagen.
Voel jij je gediscrimineerd?
Doe een melding bij MDRA. Onze dienstverlening is gratis, vertrouwelijk en kan ook anoniem.